Araç kiralama firmalarının çoğu müşterisinin bir bölümünü aracı (karşılaştırma) sitelerden alır. Bu siteler iş getirir ama her rezervasyondan komisyon keser. Soru “aracı mı, kendi site mi” değil, hangi rezervasyonun hangi kanaldan gelmesinin size daha kârlı olduğudur.
Bu yazıda komisyon oranı vermiyoruz: oranlar aracıdan aracıya ve sözleşmeden sözleşmeye değişiyor, kamuya açık da değil. Hesabı kendi sözleşmenizdeki oranla yapmanız için formül ve boş tablo veriyoruz.
1. Aracı siteler ne sağlar?
Adil olmak gerekirse aracıların gerçek faydaları var:
- Görünürlük: Yeni kurulan bir firmanın arama motorlarında ve reklamda tanınması zaman alır; aracı site ilk günden müşteri getirebilir.
- Yabancı ve şehir dışı müşteri: Sizi hiç duymamış, başka şehirden ya da yurt dışından gelen müşteriye ulaşmak kolaylaşır.
- Hazır altyapı: Rezervasyon, müşteri iletişimi ve bazı aracılarda ödeme altyapısı sizin yerinize çalışır.
- Karşılaştırma alışkanlığı: Birçok müşteri fiyatları yan yana görmek ister; o rafta yoksanız o müşteriyi görmezsiniz.
Eksi tarafları da sözleşmenize bağlıdır; imzalamadan önce şunlara bakın:
- komisyon oranı ve neyin üzerinden hesaplandığı (kira bedeli mi, ek hizmetler dahil toplam mı);
- müşteri iletişim bilgisine erişiminiz ve müşteriyle sonradan iletişim kurup kuramayacağınız;
- fiyat eşitliği şartı (kendi sitenizde daha ucuz fiyat verip veremeyeceğiniz);
- iptal ve iade süreçlerini kimin yönettiği, ödemenin size ne zaman geçtiği.
2. Komisyon size kaça mal oluyor?
Önce son 12 ayın aracı kaynaklı rezervasyonlarını çıkarın ve şu hesabı yapın:
Aylık komisyon = aylık aracı rezervasyonu × ortalama kira bedeli × komisyon oranı
| Değişken | Nereden alınır | Sizin rakamınız |
|---|---|---|
| Aylık aracı rezervasyonu (adet) | Aracı paneli / muhasebe kayıtları | |
| Ortalama kira bedeli (₺) | Aracı rezervasyonlarının toplam kira bedeli ÷ adet | |
| Komisyon oranı (%) | Aracı sözleşmesi | |
| Aylık komisyon (₺) | Üç değerin çarpımı |
Bu rakamı yıllığa çevirin; çoğu firma toplamı görünce şaşırır.
3. Kendi sitenizin maliyeti ve getirisi
Kendi rezervasyon sitenizin maliyeti komisyon gibi rezervasyonla artmaz; büyük ölçüde sabittir:
| Kalem | Açıklama | Sizin rakamınız |
|---|---|---|
| Kurulum | Bir defalık; aylığa çevirmek için 12’ye bölün | |
| Yıllık abonelik / bakım | 12’ye bölün | |
| Reklam ve arama motoru çalışması | Aylık bütçe | |
| Aylık site maliyeti | Üç kalemin toplamı |
Getiri tarafında iki kaynak vardır:
- Aracıdan kayan rezervasyon: Daha önce aracıdan gelen, artık doğrudan sizden kiralayan müşteri (özellikle tekrar eden müşteriler ve sizi zaten tanıyanlar). Bu rezervasyonlarda komisyon ödemezsiniz.
- Yeni doğrudan rezervasyon: Sitenize arama motorundan, reklamdan ya da yönlendirmeden gelen, aracıyı hiç kullanmayan müşteri.
4. Başa baş hesabı
Kendi siteniz, aracıdan kayan rezervasyonlarda ödemediğiniz komisyon sitenin aylık maliyetini karşıladığında kendini öder:
Başa baş rezervasyon sayısı = aylık site maliyeti ÷ (ortalama kira bedeli × komisyon oranı)
Yeni doğrudan rezervasyonlar bu hesabın üstüne eklenen kazançtır.
Nasıl okunur (varsayımsal örnek, piyasa verisi değildir): Ortalama kira bedeliniz K ₺, komisyon oranınız %O ve sitenizin aylık maliyeti M ₺ ise, ayda M ÷ (K × O) rezervasyonun aracı yerine doğrudan sizden gelmesi siteyi amorti eder. Bu sayıyı aylık toplam rezervasyonunuzla karşılaştırın; oran küçükse kendi site hızla kendini öder, büyükse önce tanınırlığa yatırım gerekir.
5. İkisi birlikte nasıl yönetilir?
Çoğu firma için en mantıklı yol iki kanalı birlikte kullanmaktır:
- Aracıda görünür kalın; yeni müşteriyi oradan kazanın.
- Tekrar eden müşteriyi kendi sitenize davet edin: kartvizit, teslimde verilen bilgi kartı, WhatsApp mesajı. Bunu yapmadan önce aracı sözleşmenizde müşteriyi yönlendirmeyle ilgili bir kısıt olup olmadığını kontrol edin.
- Kendi sitenizde de rekabetçi olun: fiyat eşitliği şartı yoksa doğrudan rezervasyona küçük bir avantaj (ör. ek hizmet) tanıyabilirsiniz.
- Kanal bazında ölçün: her ay aracı ve doğrudan rezervasyon sayısını, ortalama kira bedelini ve ödediğiniz komisyonu ayrı ayrı kaydedin.
- Müsaitliği tek yerden yönetin: aynı aracın iki kanalda aynı tarihe satılmaması için filo ve müsaitlik bilgisini güncel tutun.
Rezervasyon alan bir sitede olması gerekenleri kontrol listemizde topladık.
6. Karar tablosu
| Durumunuz | Öneri |
|---|---|
| Yeni kurulan firma, müşteri tabanı yok | Önce aracı site; kendi siteyi erken kurun ama beklentiyi tanınırlığa göre ayarlayın |
| Tekrar eden müşteriniz çok, aracı komisyonu yüksek | Kendi site öncelikli; tekrar eden müşteriyi doğrudan kanala taşıyın |
| Havalimanı ofisi, yabancı müşteri ağırlıklı | Aracı + kendi site birlikte; İngilizce site önemli |
| Kurumsal / uzun dönem müşteri ağırlıklı | Kendi site ve doğrudan satış; aracı ikincil |
Hesabı kendi rakamlarınızla yaptıktan sonra, kendi sitenizin maliyetini fiyatlar sayfamızdaki açık paket fiyatlarıyla karşılaştırabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Aracı siteleri bırakmak gerekir mi?
Genellikle hayır. Aracı siteler özellikle yeni müşteri ve yabancı müşteri için güçlü bir kanaldır. Amaç çoğu zaman aracıyı bırakmak değil, tekrar eden ve doğrudan sizi arayan müşteriyi komisyonsuz kendi sitenizden karşılamaktır.
Kendi sitem ne zaman kendini öder?
Kendi sitenize kayan aylık rezervasyon sayısı × ortalama kira bedeli × aracıya ödediğiniz komisyon oranı, sitenin aylık maliyetini (abonelik ve kurulumun aylığa bölünmüşü + reklam) geçtiği ay. Formül ve tablo yazının 4. bölümünde.
Murat Oğrak · Yolzz kurucusu Hakkımızda