Araç kiralama firması açmak; bir şirket kurmak, ruhsatlı bir işyeri bulmak, emniyete bildirim altyapısını kurmak ve araçlarınızı sigortalatmaktan oluşur. Bu rehberde her adımı yalnız resmî kaynağa dayanarak anlatıyoruz. Kaynağını bulamadığımız bilgiyi yazmadık; belediyeden belediyeye değişen konularda nereye sormanız gerektiğini belirttik.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali danışmanlık değildir. Şirket türü, vergi ve sözleşme konularında mali müşavirinizle ve avukatınızla çalışın.
Kısa cevap: adım adım
- Faaliyet kodunu belirleyin (NACE 77.11.01).
- Şirketi kurun ve ticaret siciline tescil ettirin (MERSİS).
- Vergi kaydını tamamlayın.
- Ruhsat şartlarına uyan işyerini bulun, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alın.
- KABİS bildirim altyapısını kurun, araçlara GPS cihazı taktırın.
- Araçları edinin ve zorunlu trafik sigortasını yaptırın.
- Kiralama sözleşmenizi ve şartlarınızı hazırlayın.
- Rezervasyon kanallarınızı kurun: kendi siteniz ve/veya aracı siteler.
1. Faaliyet kodu: NACE 77.11.01
Şirket kuruluşunda ve vergi kaydında faaliyetiniz bir kodla tanımlanır. TÜİK’in 2026 için yayımladığı ulusal sınıflamada (NACE Rev.2.1) sürücüsüz otomobil kiralamanın kodu ve tanımı şöyledir:
77.11.01 — “Motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabaların sürücüsüz olarak kiralanması ve operasyonel leasingi (motosiklet ve motokaravan için olanlar hariç)”
Motosiklet ve motokaravan kiralayacaksanız ayrı bir kod (77.11.02) vardır. İnternette bu kodun eski bir tanımını da görebilirsiniz; güncel ifade yukarıdakidir. Kodu kayıt sırasında mali müşavirinizle birlikte teyit edin.
2. Şirket kuruluşu ve ticaret sicili
Şirketler ticaret siciline tescil edilir. Ticaret Bakanlığı’nın MERSİS sistemi, kendi tanımıyla “şirket ile ticari işletmelerin kayıt, değişiklik ve terkin işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesi” için kullanılır. Kuruluş başvurusu MERSİS üzerinden hazırlanır, ardından ticaret sicili müdürlüğünde tamamlanır.
Şahıs işletmesi mi, limited mi, anonim şirket mi kuracağınız; ortak sayısı, sorumluluk ve vergi açısından farklı sonuçlar doğurur. Bu seçimi mali müşavirinizle yapın. Sermaye tutarı gibi değişebilen rakamları bu rehberde vermiyoruz.
3. Vergi kaydı
Şirketlerde işe başlama bildirimini ayrıca yapmanız gerekmez. Vergi Usul Kanunu bunu ticaret siciline bağlar:
“Ticaret sicili memurlukları, kurumlar vergisi mükellefi olup da Türk Ticaret Kanununun 27 nci maddesi uyarınca tescil için başvuran mükelleflerin başvuru evraklarının bir suretini ilgili vergi dairesine yazılı veya elektronik ortamda intikal ettirir. Bu mükelleflerin işe başlamayı bildirme yükümlülükleri yerine getirilmiş sayılır.” (VUK m.153)
“…şirketlerin kuruluş aşamasında işe başlama bildirimleri ise işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde ticaret sicili memurluğunca ilgili vergi dairesine yapılır.” (VUK m.168/1)
Şahıs işletmesi kuracaksanız işe başlama bildiriminin nasıl yapılacağını vergi dairenize ya da mali müşavirinize sorun.
4. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı
Ruhsat olmadan işyeri açılamaz:
“Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.” (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, m.6)
Araç kiralama işletmeleri bu yönetmelikte sıhhi müessese değil, üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak sayılır (EK-2, C, “8.16 — Motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri”). Buna bağlı özel şartlar şunlardır:
| Madde | Şart (yönetmelik metninden) |
|---|---|
| 8.16.2 | Taşıtların bekletildiği yer, taşıt başına on metrekareden az olamaz. |
| 8.16.3 | İş yerinde taşıt kiralama faaliyetinden başka ticari faaliyette bulunulmaz. |
| 8.16.1 | İdari büro ile araç bekletme yeri aynı yerdeyse ikinci el araç ticareti için sayılan şartların bir kısmı uygulanır; ayrı yerlerdeyse bu şartlar yalnız araç bekletme yeri için aranır. |
8.16.1’in atıf yaptığı şartlardan öne çıkanlar:
- tapu kütüğünde dükkân, mağaza, ofis ve büro gibi iş yeri niteliğinde bağımsız bölüm olması (8.14.2);
- binanın tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölüm bulunmaması (8.14.3);
- çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınması (8.14.7);
- mali sorumluluk sigortası yaptırılması (8.14.10);
- faaliyet alanı dışında yol, kaldırım ve benzeri yerlerde araç teşhir edilmemesi (8.14.12);
- şartların ruhsat verilmeden önce yerinde kontrol edilmesi (8.14.13).
Kapalı alanda LPG veya doğalgazlı araç bulundurmama (8.14.5), kolay tahliye edilebilir giriş-çıkış (8.14.6) ve öncelikle toplu iş yerlerinde açılma esası (8.14.1) da atıf yapılan maddeler arasındadır.
Başvuru, işyerinin bulunduğu yerdeki yetkili idareye (belediyeye) yapılır. İstenen belgeler ve harçlar belediyeye göre değişebilir; kiralama sözleşmesi imzalamadan önce belediyenin ruhsat birimine sorun.
5. KABİS ve bildirim yükümlülüğü
Araç kiralama işletmelerinin kayıt ve bildirim yükümlülüğü 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’nun Ek Madde 3’ünde düzenlenir. Bu madde 21.11.2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla değiştirildi; değişiklik 30.11.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Güncel metne göre işletmenin sorumlu işletmecileri ve yöneticileri şunları yapmak zorundadır:
- kiralanan araç bilgilerini, kiralayanların kimlik bilgilerini ve kira sözleşmesiyle ilgili tüm bilgi, belge ve kayıtları bilgisayarda tutmak ve genel kolluğun incelemesine hazır bulundurmak;
- bilgisayar terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlamak;
- kiralayan kişi ile araç bilgilerini araç teslimi esnasında sistem üzerinden anlık olarak bildirmek;
- kiralanan araçlarda GPS cihazı bulundurmak ve araçların konum kayıtlarını üç yıl saklamak.
Aynı değişiklikle, genel kolluğun tuttuğu verilerden bir kişinin devam eden aktif araç kiralaması olup olmadığı bilgisinin kiralama işletmeleriyle paylaşılacağı da hükme bağlandı.
Kanun metnindeki idari para cezaları:
| Fiil | Kanun metnindeki tutar |
|---|---|
| Kayıtları bilgisayarda tutmamak, terminalleri bağlamamak, gerçeğe aykırı kayıt, GPS bulundurmamak, konum kayıtlarını saklamamak | 99.896 TL |
| Kayıtları incelemeye hazır bulundurmamak, teslimde anlık bildirim yapmamak | 49.938 TL |
Aynı takvim yılı içinde tekrarında en son cezanın iki katı uygulanır; dördüncü defa işlenmesinde işletme ruhsatı iptal edilir. Uygulanacak güncel tutarı mülki idareden teyit edin.
Bildirim için Emniyet Genel Müdürlüğü KABİS’i (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) sunar. EGM’nin duyurusuna göre araç kiralama şirketlerinin sorumlu işleticileri ve yöneticileri “kiralanan araç bilgileri ile aracı kiralayanların kimlik bilgilerini Emniyet Genel Müdürlüğüne elektronik ortamda anlık” bildirebilir ve bildirimlerini “doğrudan arackiralama.egm.gov.tr adresi üzerinden” yapabilir.
Bir rezervasyon sitesi bu bildirimi yapmaz; bildirim, araç teslim edilirken KABİS üzerinden ya da bu bağlantıyı sunan operasyon yazılımınızla yapılır. Yolzz Pro’nun durumu için bkz. sık sorulanlar.
6. Araç edinme yolları
Filo; araçları satın alarak, finansal kiralama (leasing) ile ya da uzun dönem kiralayarak kurulabilir. Hangisinin uygun olduğu nakit durumunuza ve vergi planınıza bağlıdır; mali müşavirinizle hesaplayın.
Uzun dönem kiraladığınız araçlarda Karayolları Trafik Kanunu’na göre “işleten” sıfatı size geçebilir. Kanunun tanımıyla işleten; araç sahibi ya da “aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı” olan kişidir (KTK m.3). Sigorta ve sorumluluk konularını bu nedenle sözleşmeyi imzalamadan önce netleştirin.
7. Sigorta
Trafik sigortası kanunen zorunludur:
“İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” (KTK m.91)
Yukarıda gördüğünüz gibi ruhsat şartları arasında da mali sorumluluk sigortası var (8.14.10). Kasko ve müşteriye sunacağınız ek güvenceler için resmî bir zorunluluk kaynağına rastlamadık; bunlar ticari kararınızdır. Kiralama şartlarınızda neyin güvence altında olduğunu müşteriye açıkça yazın.
8. Kiralama sözleşmesi ve şartlar
Müşteriyle yapacağınız kira sözleşmesinde en az şunları netleştirin: sürücü yaşı ve ehliyet süresi, depozito ve iade süresi, kilometre sınırı, yakıt politikası, hasar ve kaza durumunda süreç, iptal ve değişiklik koşulları.
Online rezervasyonda sık sorulan bir konu cayma hakkıdır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği şu istisnayı sayar:
“Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tüketici aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkını kullanamaz: … g) Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken, konaklama, eşya taşıma, araba kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve eğlence veya dinlenme amacıyla yapılan boş zamanın değerlendirilmesine ilişkin sözleşmeler.” (m.15/1-g)
“Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça” ifadesine dikkat edin: kendi iptal politikanızı sözleşmede ve sitenizde açıkça yazmanız gerekir. Sözleşme metnini avukatınıza kontrol ettirin.
9. Online rezervasyon: kendi siteniz ve aracı siteler
Müşteriye ulaşmanın iki yolu vardır: aracı (karşılaştırma) sitelerde listelenmek ve kendi sitenizden doğrudan rezervasyon almak. Çoğu firma ikisini birlikte kullanır. Aracı sitelerin komisyon maliyetini kendi sitenizle karşılaştırmak için aracı site mi, kendi siteniz mi yazımızdaki hesap tablosunu kullanabilirsiniz. Rezervasyon alan bir sitede nelerin bulunması gerektiğini kontrol listemizde topladık.
10. Maliyet kalemleri
Aşağıdaki tabloyu kendi rakamlarınızla doldurun. Tutar vermedik; çünkü şehir, işyeri ve filo büyüklüğüne göre değişen rakamları kaynaksız yazmak sizi yanıltır.
| Kalem | Nereden öğrenilir? | Sizin tutarınız |
|---|---|---|
| Şirket kuruluşu ve tescil | Mali müşavir, ticaret sicili müdürlüğü | |
| Aylık muhasebe hizmeti | Mali müşavir | |
| İşyeri kirası ve depozitosu | Emlak piyasası | |
| Ruhsat harç ve giderleri | Belediye ruhsat birimi | |
| Araç edinme (peşinat / taksit / kira) | Bayi, leasing şirketi, uzun dönem kiralama şirketi | |
| GPS cihazı ve hattı | GPS sağlayıcısı | |
| Trafik sigortası, kasko | Sigorta acentesi | |
| Operasyon yazılımı (sözleşme, KABİS bağlantısı) | Yazılım sağlayıcısı | |
| Web sitesi ve online rezervasyon | Yazılım sağlayıcısı | |
| Reklam ve aracı site komisyonları | Reklam paneli, aracı site sözleşmesi |
11. Kontrol listesi
- NACE 77.11.01 ile faaliyet kodu teyit edildi.
- Şirket türü mali müşavirle seçildi, MERSİS başvurusu yapıldı, tescil tamamlandı.
- Vergi kaydı tamamlandı.
- İşyeri tapuda iş yeri niteliğinde; binada mesken yok; taşıt başına en az 10 m² bekletme alanı var.
- Belediyeye ruhsat başvurusu yapıldı; Valilik görüşü ve yerinde kontrol tamamlandı.
- KABİS / operasyon yazılımı bağlantısı kuruldu; teslimde anlık bildirim yapılıyor.
- Tüm kiralık araçlarda GPS var; konum kayıtları üç yıl saklanıyor.
- Trafik sigortası ve mali sorumluluk sigortası yapıldı.
- Kira sözleşmesi ve iptal politikası avukata kontrol ettirildi.
- Rezervasyon kanalları kuruldu: kendi site ve/veya aracı siteler.
Sık sorulanlar
Rent a car açmak için ne kadar sermaye gerekir?
Tek bir doğru rakam yok; tutarı filo büyüklüğü, araçları satın alıp almadığınız, işyerinin kira bedeli ve sigorta primleri belirler. Bu yazıdaki maliyet kalemleri tablosunu kendi rakamlarınızla doldurarak hesaplayın; şirket kuruluşu ve vergi konusunda mali müşavirinizden teklif alın.
Ev adresiyle rent a car açılır mı?
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, araçların bekletildiği yerin tapuda dükkân, mağaza, ofis ya da büro gibi iş yeri niteliğinde bağımsız bölüm olmasını ve binada mesken olarak gösterilen bağımsız bölüm bulunmamasını şart koşuyor. İdari büro ile araç bekletme yeri ayrıysa bu şartlar yalnız bekletme yeri için aranıyor. Kesin cevap için ruhsatı verecek belediyeye danışın.
KABİS zorunlu mu?
1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Ek Madde 3, araç kiralama işletmelerine kayıtları bilgisayarda tutma, sistemlerini genel kolluğa bağlama ve kiralayan ile araç bilgilerini araç teslimi esnasında anlık bildirme yükümlülüğü getiriyor. Emniyet Genel Müdürlüğü bu bildirim için KABİS'i (arackiralama.egm.gov.tr) sunuyor.
Murat Oğrak · Yolzz kurucusu Hakkımızda
Kaynaklar
- TÜİK Sınıflama Sunucusu — NACE Rev.2.1 Altılı, 2026 (ulusal sınıflama)
- MERSİS — Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (Ticaret Bakanlığı)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (mevzuat.gov.tr) — m.153, m.168
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik (mevzuat.gov.tr) — m.6, EK-2 8.14 ve 8.16
- 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu (mevzuat.gov.tr) — Ek Madde 3
- 7533 sayılı Kanun, Resmî Gazete 30.11.2024 sayı 32738
- Emniyet Genel Müdürlüğü — KABİS duyurusu
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr) — m.3, m.91
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr) — m.15